Het is tegenwoordig een hele klus om misdienaars gemotiveerd bij de vieringen te houden, en om de misdienaars te behouden als ze de basisschool verlaten. Dat was vroeger trouwens niet anders. Als nieuwe misdienaars kregen ik en een aantal andere jongens van de pastoor een korte instructie over wat we moesten doen. De voorbereiding was niet erg inhoudelijk. Ik kan me ook nog herinneren, dat ik bij het verlaten van de lagere school in 1977 meende met misdienen te moeten stoppen, omdat ik het drukker zou krijgen. Achteraf gezien was dat eigenlijk onzin, maar ja. Toen stond ik er zo in. Ik heb deze taak in 1986 pas weer opgepakt toen ik wist dat ik naar het seminarie zou gaan.

Als je een rol hebt in de liturgie, moet je begrijpen waarom je iets doet. In dat geval ben je ook flexibel en kun je adequaat reageren op onverwachte dingen die gebeuren. Het gaat om wát we vieren, om de inhoud van ons geloof. Daarvoor is een catechismus heel goed te gebruiken. Onlangs is bij Royal Jongbloed te Heerenveen verschenen: Youcat voor kids. Katholieke catechismus voor kinderen en ouders (te koop in de boekhandel). Hierin wordt het katholieke geloof op het niveau van basisschoolkinderen uitgelegd. Vorig jaar verscheen bij de Nationale Raad voor Liturgie een Bijbels Missaaltje met illustraties van Bradi Barth (te bestellen via www.rkliturgie.nl). Dan hebben we als bisdom in 2013 ook een uitgave verzorgd: Opzoekboek voor misdienaars. Kortom materiaal genoeg om mee te werken.

Het misdienen heeft een praktische kant, maar het is ook belangrijk te weten waarom we de dingen doen zoals we ze doen. Daar kunnen we uitleg over geven. We zouden de misdienaars voor of na de viering telkens iets kunnen meegeven of iets kunnen leren. Iedere keer een beetje. Na verloop van tijd zullen ze merken dat ze al veel weten. Ze zullen dan ook met meer plezier assisteren en hun motivatie behouden.

+ Ron van den Hout
bisschop van Groningen – Leeuwarden